Τρίτη, 4 Οκτωβρίου 2011

Συνδρομο αποχωρισμου!!!!!

Γράφει το μέλος του συλλόγου, κτηνίατρος Δρ. Τσελεπίδης Σταύρος

Διδάκτωρ Χειρουργικής Α.Π.Θ. Φαρσάλων 76, Λάρισα.
Για διευκρινίσεις και απορίες: 2410-627976,6972557239 ή
e-mail:stselepidis@hotmail.com


ΓΙΑΤΙ Ο ΣΚΥΛΟΣ ΜΑΣ «ΤΡΕΛΑΙΝΕΤΑΙ» ΟΤΑΝ ΤΟΝ ΑΦΗΝΟΥΜΕ ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ  ;

            Μία από τις πλέον συνήθεις διαταραχές της συμπεριφοράς των σκύλων παρατηρείται κατά το χρόνο που οι σκύλοι βρίσκονται στο σπίτι μόνοι. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται από ορισμένους συγγραφείς και ως «σύνδρομο του αποχωρισμού». Έχει διαπιστωθεί ότι όσο μεγαλύτερος είναι ο χρόνος που τα ζώα μένουν μόνα τους τόσο πιο εκτεταμένες καταστροφές προκαλούν. Αναλυτικότερα τα ζώα επιδίδονται σε συνεχές γάβγισμα, καταστροφές σε πόρτες, παράθυρα, υποδήματα, ρούχα, έπιπλα και κάθε τι που έχει την μυρωδιά των ιδιοκτητών, ανακατεύουν γλάστρες με χώμα, σκουπίδια ή ουρούν και αφοδεύουν εντός του σπιτιού. Αυτή η συμπεριφορά σε ορισμένα περιστατικά είναι έντονη κάθε φορά που ο ιδιοκτήτης φεύγει ή επιστρέφει στο σπίτι και διαρκεί 30 ή και περισσότερα λεπτά.
            Συνήθως οι ιδιοκτήτες για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση επιδίδονται σε τιμωρία των ζώων. Ωστόσο η τιμωρία για να έχει αποτέλεσμα θα πρέπει να εφαρμοστεί σχεδόν ταυτόχρονα με την διενέργεια της πράξης διαφορετικά είναι αδύνατον ο σκύλος να αντιληφθεί τον λόγο για τον οποίο τιμωρείται. Άλλες φορές η τιμωρία για τον περιορισμό μίας ανεπιθύμητης συμπεριφοράς μπορεί να εκτρέψει το ζώο σε κάποια άλλη μορφή εκτόνωσης όπως για παράδειγμα να σταματήσει να γαβγίζει αλλά στην συνέχεια να επιδοθεί σε καταστροφές του άμεσου περιβάλλοντος. Ειδικά για το γάβγισμα η χρήση ηλεκτρικού κολάρου αντενδείκνυται γιατί μπορεί να ενισχύσει αυτήν την συμπεριφορά αντί να την μειώσει. Αντιθέτως προτείνεται η απομόνωση του ζώου που γαβγίζει ανεξέλεγκτα σε χώρους (εσωτερική αυλή, δωμάτια χωρίς παράθυρα) όπου δεν θα διεγείρεται από εξωτερικά ερεθίσματα (ήχους, φωνές, σκιές, ανθρώπους που διέρχονται). Παράλληλα πρέπει να μειωθεί η ευαισθητοποίηση του ζώου στους ήχους υποχρεώνοντάς το να ακούει σε χαμηλή ένταση ραδιόφωνο ή τηλεόραση ή ακόμα ηχογραφημένες ομιλίες του ιδιοκτήτη του. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος θα μπορούσε να εφαρμοστεί μία διαδικασία αποπροσανατολισμού του ζώου με κάποια μορφή παιχνιδιού 30 λεπτά πριν την αναχώρηση του ιδιοκτήτη. Τέλος η χρήση αγχολυτικών και αντιυπερτασικών φαρμάκων (αμιτρυπτιλίνη, κλομιπραμίνη, κλοραζεπάτη) μπορεί κάτω από ορισμένες συνθήκες να βοηθήσει στην αναχαίτιση των συμπτωμάτων. Σε σπάνιες περιπτώσεις που κανένα μέτρο δεν είναι ικανό να περιορίσει το δυνατό, παρατεταμένο γάβγισμα που ενοχλεί τους γείτονες η χειρουργική εκτομή των φωνητικών χορδών αποτελεί τη μόνη λύση.

Αλλοτριοφαγία
            Μία άλλη προβληματική συμπεριφορά που μπορεί να εμφανιστεί σε σκύλους που παραμένουν μόνοι τους χωρίς την συντροφιά των αγαπητών τους προσώπων είναι η μάσηση ή και κατάποση διαφόρων αντικειμένων του σπιτιού. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται αλλοτριοφαγία. Τα ενήλικα σκυλιά παρουσιάζουν τέτοια συμπεριφορά εξαιτίας και άλλων παραγόντων όπως άγχους, ψυχολογικής πίεσης, δηλητηρίασης από ψευδάργυρο, εγκεφαλικής ηπατοπάθειας, εξωκρινή παγκρεατική ανεπάρκεια ή τέλος έλλειψης ιχνοστοιχείων στην τροφή τους.
Εάν το ζώο συνηθίζει να μασά οικιακά είδη τότε θα πρέπει τοξικά προϊόντα που βρίσκονται εντός του σπιτιού όπως κραγιόν, μολύβια, τσιγάρα ή οποιοδήποτε άλλο προϊόν καπνού να ασφαλίζεται σε μέρη που δεν έχει πρόσβαση το ζώο. Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι είδη όπως κραγιόν και μολύβια περιέχουν τη χρωστική ουσία aniline που  προκαλεί δύσπνοια και σπασμούς όταν καταποθεί. Στην περίπτωση των προϊόντων καπνού η νικοτίνη προκαλεί έντονη παρασυμπαθοτονία και αναπνευστική δυσχέρεια που μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο. Η κατάποση αντιψυκτικού αυτοκινήτων το οποίο έχει αρκετά γλυκιά και ελκυστική για τους σκύλους γεύση προκαλεί οξεία νεφρική ανεπάρκεια λόγω καταστροφής των νεφρικών σωληναρίων.
Ωστόσο για τα κουτάβια οι κινήσεις μάσησης αποτελούν ενστικτώδη συμπεριφορά. Αυτή η συμπεριφορά είναι ιδιαίτερα έντονη κατά την περίοδο της ανατολής των νεογιλών και μόνιμων δοντιών και εκδηλώνεται ως προσπάθειά τους να ανακουφισθούν από την φλεγμονή των ούλων.
Αυτού του είδους η συμπεριφορά ορισμένες φορές έχει θετικά αποτελέσματα όπως για την στοματική κοιλότητα (μηχανικός καθαρισμός των δοντιών, μασάζ  των ούλων, η άσκηση των σιαγόνων). Το μάσημα αντικειμένων δεν πρέπει επομένως αποτρέπεται αλλά να επιτρέπεται κάτω από ορισμένους όρους. Στα σκυλιά δεν θα πρέπει τους επιτρέπεται να μασούν δύσπεπτα τρόφιμα, τοξικές ουσίες ή ηλεκτρικά καλώδια. Επίσης είναι πολύ πιθανό αιχμηρά κομμάτια από ένα μασημένο-θρυμματισμένο κόκαλο να προκαλέσει γαστρίτιδα από ξένο σώμα ή μηχανικό αποφρακτικό ειλεό ή να διατρήσει το εντερικό τοίχωμα προκαλώντας περιτονίτιδα.
            Για να περιορίσουμε την εκδήλωση αυτής της καταστροφικής συμπεριφοράς στο άμεσο περιβάλλον θα πρέπει κατά την περίοδο ανατολής των δοντιών και υπό συνεχή παρακολούθηση να δίνεται στο κουτάβι για μάσημα ένα βρεγμένο πανί που το είχαμε αφήσει για μία ώρα στην κατάψυξη. Σε μεγαλύτερης ηλικίας ζώα θα πρέπει να τους προσφέρονται ειδικά για αυτό το σκοπό παιχνίδια ή αντικείμενα. Σε καμία περίπτωση θα δεν πρέπει να δίνονται αντικείμενα όπως παλαιά παπούτσια κ.λπ. Για το ζώο η διαφοροποίηση μεταξύ παιχνιδιού-παλαιό παπούτσι και ενός παπουτσιού που χρησιμοποιούμε είναι πρακτικά αδύνατη και η πρόκληση καταστροφής παπουτσιών της οικογένειας αναπόφευκτη. Εάν το ζώο εμμένει σε αυτή την καταστροφική συμπεριφορά τότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικά για αυτό το σκοπό αβλαβή προϊόντα του εμπορίου με αποκρουστική γεύση ή ειδικά σπρέι ώστε αυτό να αποθαρρυνθεί για μάσηση. Επίσης η χορήγηση κάποιου ελκυστικού τροφίμου την στιγμή που το ζώο καταφεύγει σε αλλοτριοφαγία μπορεί να αποτρέψει αυτή τη συμπεριφορά. Σε περίπτωση αποτυχίας όλων των παραπάνω πρέπει ο σκύλος να δένεται με λουρί ή να του τοποθετείται φίμωτρο.

Κοπροφαγία
Η κοπροφαγία είναι μία παραλλαγή της αλλοτριοφαγίας. Το ζώο καταναλώνει τακτικά μέρος ή όλα τα κόπρανά του ή κόπρανα άλλων ζώων (σκύλων, βοοειδών κά). Η συμπεριφορά αυτή χωρίς να είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για το ζώο είναι αποκρουστική για τον ιδιοκτήτη. Συχνά εκδηλώνεται στις νεαρές μητέρες οι οποίες τρώνε τα κόπρανα των νεογνών τους. Άλλες αιτίες που πιθανώς να προκαλούν τέτοια συμπεριφορά είναι:
  • η κυριαρχία σε βάρος του ιδιοκτήτη
  • η αντιδραστική συμπεριφορά σε περίπτωση τιμωρίας
  • η προσέλκυση του ενδιαφέροντος το ιδιοκτήτη
  • η ανταγωνιστική συμπεριφορά λόγο περιορισμού σε κλουβί
  • η ανία
  • η άγνοια ή περιέργεια σε νεαρά κουτάβια
  • οι παρασιτικές νόσοι
  • ο διαβήτης
  • η κακή πέψη της τροφής
  • η υπερφαγία
Η αντιμετώπιση της κοπροφαγίας είναι παρόμοια με αυτή της αλλοτριοφαγίας. Η χρήση λουριού και απομάκρυνση του ζώου από το χώρο που αφοδεύει είναι η καλύτερη λύση στο πρόβλημα. Άλλοι ερευνητές προτείνουν την εναλλαγή διαφορετικών σιτηρεσίων, τροφών πλούσιων σε ίνες ή ελεύθερη πρόσβαση σε τροφή όλο το 24ωρο. Να ληφθεί υπόψη ότι η τιμωρία μπορεί να αυξήσει την συχνότητα εμφάνισης της κοπροφαγίας.